İrritabl (Huzursuz ) Bağırsak Sendromu

İrritabl bağırsak hastalığı

İBS veya diğer adıyla Huzursuz bağırsak sendromu, kronik karın ağrısı, kabızlık, ishal veya hem ishal hem de kabızlık, şişkinlik, gaita formunda değişiklik ile kendini belli eden ve dışkılama sonrası rahatlama sağlayan bağırsağın işlevsel bir hastalığıdır. Şikâyetlerin 6 ay veya daha uzun süre olması, son 3 aydır sürekli devam etmesi, haftada en az bir kez olması ve tanı testlerinde organik bir patoloji saptanmaması ile diğer bağırsak hastalıklarından ayırt edilebilir. Hastalık kadınlarda erkeklere kıyasla daha fazla rastlanmaktadır. 20 ile 50 yaş arasında sık görülmekle birlikte, 50 yaş üstünde nadirdir. Aynı zamanda beyaz ırkta siyah ırka göre fazladır.

İBS’nin risk faktörleri:

1) Kadın cinsiyet
2) Östrojen kullanımı
3) Uzamış mide –bağırsak enfeksiyonu
4) Kötü yaşam şartları
5) Antibiyotik kullanımı
6) Uyku bozukluğu
7) Stres 
8) İskemik kolittir.

İBS’ de ağrının özellikleri:

1)İyi lokalize olmayan
2)Aralıklı
3)Dışkılama ile rahatlayan
4)Gece olmayan
5)Stres ile tetiklenen
6)Yemek sonrası artan

Hastalık nasıl oluşuyor?

Hastalığın oluşmasının kesin bir nedeni bulunmamakla birlikte, bağırsak hareket bozukluğu, bağırsak aşırı duyarlılığı, bağırsak iltihabı, enfeksiyonlar, gıda duyarlılığı ve genetik faktörler hastalığın başlamasını tetiklemektedir.

Huzursuz bağırsak sendromunu organik bağırsak hastalıklarından nasıl ayırabiliriz?

Eğer hastada:

1) Bağırsak kanaması
2) Gece ağrıları
3) Kilo kaybı
4) Kan azlığı
5) Sedimantasyon ve CRP yüksekliği
6) Ailede bağırsak kanseri
7) Ailede iltihabi bağırsak hastalığı mevcutsa huzursuz bağırsak sendromu dışlanmaktadır.

İBS’li hastalarda; dispepsi, gastroözofageal reflü, seksüel disfonksiyon, dismenore, fibromyalji ve kronik yorgunluk gibi mide-bağırsak dışı bulgularda belirgin artış saptanmıştır.

Tedavi yaklaşımı:

• Egzersiz, stres azaltılması, uyku bozukluğunun giderilmesi gibi yaşam stilini değiştirecek tedbirler hastalık semptomlarını azaltabilir. Bazı İBS hastalarında glüten kısıtlı diyet semptomlarda düzelme sağlamaktadır. Aynı zamanda diyete çözünebilir fiber (psyllium/ispaghula kabuğu) eklenmesi ve FODMAP kısıtlaması yapılması semptomları azaltmaktadır. Baskın olan semptoma göre İBS’li hastalarda farklı tedavi seçenekleri uygulanmaktadır.

• Kabızlık şikâyeti olan hastaya kabızlık giderici tedavi, ishali olanlara anti-diyare ilaçlar verilebilir. İBS tedavisinde aynı zamanda antidepresan ve antispazmatik ilaçlar, antibiyotik (rifaksimin), probiyotik kullanılmaktadır.

Hepinize Sağlıklı bir yaşam diliyorum.

İç Hastalıkları Uzmanı
Uzm. Dr. Fidan Nasrullayeva